Trong ẩm thực Ninh Bình, có một món ăn dân dã nhưng lại chiếm vị trí đặc biệt trong mọi mâm cỗ – từ cưới hỏi, giỗ chạp đến ngày lễ Tết – đó là nem nắm. Không chỉ là món ăn quen thuộc của người dân địa phương, nem nắm còn khiến du khách mê mẩn bởi hương vị đặc trưng, ăn một lần là nhớ mãi, thậm chí còn mua mang về làm quà.
Nem nắm Ninh Bình được chế biến khá công phu. Thịt lợn tươi được luộc chín, thái miếng mỏng rồi trộn cùng bì lợn thái sợi, thêm thính gạo rang vàng và các loại gia vị như tỏi, tiêu, nước mắm, đường. Hỗn hợp sau khi trộn được gói kín trong lá sung hoặc lá ổi, bên ngoài bọc thêm lớp lá chuối để giữ hương thơm và độ lên men tự nhiên. Khi ăn, nem có vị chua thanh nhẹ, thơm dịu, hòa quyện giữa vị béo của thịt, giòn dai của bì và hương thính đặc trưng, khiến ai nếm thử cũng phải xuýt xoa.
Điểm thú vị là trên mâm cỗ người Ninh Bình, nem nắm luôn được bày ở vị trí “mở màn” — món đầu tiên để mời khách trước khi các món nóng được dọn ra. Dù có nhiều món hấp dẫn khác như gà luộc, tôm hấp, mực xào, nhưng nem nắm thường là món “hết sớm nhất”. Nhiều người dự tiệc khi ăn xong đều tìm mua thêm để mang về, như một cách giữ lại dư vị của bữa ăn quê nhà.
Nem nắm không chỉ ngon mà còn tiện lợi. Món ăn này không cần chế biến cầu kỳ, dễ bảo quản và thích hợp làm quà biếu. Du khách đến Ninh Bình thường chọn mua nem nắm về làm quà cho bạn bè, người thân — giống như cách họ mua cơm cháy hay thịt dê núi, những đặc sản trứ danh khác của vùng đất cố đô.
Giữa vô vàn món ngon của Ninh Bình, từ cơm cháy giòn tan, thịt dê núi thơm đậm, đến cá kho gáo đậm vị đồng quê, nem nắm vẫn giữ được chỗ đứng riêng trong lòng người dân và du khách. Mộc mạc, gần gũi mà tinh tế, món ăn này đã trở thành “linh hồn” của mâm cỗ Ninh Bình — nơi thể hiện rõ nhất nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng đất giàu truyền thống.
Bài viết
Yến Nguyễn
