Gần xã Hương Sơn có khu vực hồ Quan Sơn (thuộc huyện Mỹ Đức cũ), nổi tiếng với món gỏi cá mè. Sự khác biệt của món gỏi cá ở đây đã tạo nên nét ẩm thực rất riêng, độc đáo, trở thành điểm dừng chân để du khách thưởng thức món ngon trong hành trình tham quan danh thắng Hương Sơn (chùa Hương).
Món gỏi cá mè Quan Sơn có sự khác biệt so với nhiều loại gỏi cá thường thấy. Cá mè dùng chế biến được nuôi tự nhiên trong hồ Quan Sơn. Theo người dân, cá mè ở đây ăn rong rêu, tảo nước ngọt nên thịt thơm, ngọt, ít tanh. Người dân thường chọn những con cá nặng 2 – 3kg, thịt chắc, ít xương dăm để làm gỏi. Cá sau khi làm sạch được lọc lấy thịt, thái mỏng, ngâm qua nước chanh hoặc giấm để khử mùi và tạo độ giòn, rồi ướp cùng thính gạo rang, riềng, sả, tỏi, ớt giã nhỏ. Nét đặc trưng của gỏi cá mè Quan Sơn là toàn bộ lòng cá cùng buồng trứng được lấy ra, làm sạch, xay nhuyễn cùng thịt ba chỉ, nêm gia vị rồi chưng lên thành món “bổi”.
Thưởng thức gỏi cá mè Quan Sơn cũng khá cầu kỳ. Để ăn đúng vị, cần tới hơn 10 loại lá rừng và lá vườn được hái từ sáng sớm như lộc vừng, cúc tần, lá chanh, sung, đinh lăng, lá mơ… Khi thưởng thức, thực khách sẽ xếp từng chiếc lá chồng lên nhau như những lớp áo. Lá sung bọc ngoài, tiếp đến là các lá nhỏ bên trong, sau đó cuộn lại thành hình chiếc phễu nhỏ. Cuốn to hay nhỏ để vừa miệng đều do sự khéo léo của người ăn. Khi chiếc phễu lá đã hoàn chỉnh, thực khách gắp miếng cá trộn thính, thêm lát gừng, tép tỏi, ớt, miếng xoài xanh, xúc một thìa “bổi”, rắc ít lạc rang rồi cho vào phễu lá. Thực khách sẽ đưa cả chiếc phễu lá cuốn cá cùng bổi, lạc rang thơm nức cho vào miệng thưởng thức.
Vị chát của lá sung, lá lộc vừng, chút đắng của lá cúc tần, hương thơm lá chanh quyện cùng vị ngọt mát của thịt cá tươi, vị cay nồng của ớt, giềng, hòa với cái bùi ngậy của “bổi” và lạc rang, tất cả tạo nên sự bùng nổ của vị giác. Việc kết hợp hoàn hảo của các loại gia vị, lại thêm chút rượu quê khiến cho món gỏi cá mè Quan Sơn trở thành “món ăn quên lối về”, người ăn sẽ nhớ mãi.
Ngày nay, cùng với cảnh quan thiên nhiên quyến rũ, gỏi cá mè Quan Sơn đã trở thành một “thương hiệu” ẩm thực của Hà Nội, điểm nhấn rõ nét trong hành trình khám phá du lịch ngoại thành phía Tây Nam Thủ đô.
