Đây là lần đầu tiên một chương trình vinh danh nghề ẩm thực được tổ chức ở quy mô toàn quốc, nhằm ghi nhận và tri ân những cá nhân đã có nhiều cống hiến trong gìn giữ, phát huy giá trị ẩm thực truyền thống.
Theo VCCA, hạng mục quan trọng nhất là “Nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực Việt Nam”. Danh hiệu này được xét chọn ở ba cấp độ: Nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực, Nghệ nhân Tinh hoa và Nghệ nhân Quốc gia.
Ngoài ra, chương trình còn vinh danh hai hạng mục khác là Đại sứ Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, dành cho những cá nhân có đóng góp đặc biệt trong quảng bá ẩm thực trong nước và quốc tế, và Nhà nghiên cứu Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, tôn vinh các học giả có công khảo cứu, phân tích, truyền bá giá trị ẩm thực.
Điểm nhấn quan trọng là quá trình xét chọn được VCCA cam kết minh bạch, phi thương mại và phi lợi nhuận. Các ứng viên không phải nộp bất kỳ khoản phí nào, hồ sơ sẽ được thẩm định bởi hội đồng chuyên môn gồm nghệ nhân, nhà nghiên cứu, chuyên gia ẩm thực cùng đại diện cơ quan văn hóa.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch VCCA – cho biết: “Việc vinh danh các danh hiệu văn hóa ẩm thực không chỉ tri ân những người đã dành cả đời cho bếp lửa quê hương, mà còn khẳng định thương hiệu ẩm thực Việt Nam, góp phần đưa tinh hoa của chúng ta ra thế giới”.
Chương trình được kỳ vọng tạo động lực mới để nâng cao vị thế nghề ẩm thực, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nghệ nhân và chuyên gia ẩm thực, đồng thời mở ra cơ hội đào tạo, truyền nghề cho thế hệ trẻ. Đây cũng là tiền đề để tiến tới Giải thưởng Ẩm thực Quốc gia, nhằm đưa ẩm thực Việt Nam ngang tầm thế giới.
Theo kế hoạch, đợt 1 (từ tháng 8 đến 11.2025) sẽ xét chọn danh hiệu Nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực Việt Nam; đợt 2 từ tháng 11 dành cho Đại sứ và Nhà nghiên cứu Văn hóa Ẩm thực Việt Nam. Thời gian tiếp nhận hồ sơ từ ngày 10.8 đến 30.10.2025. Lễ vinh danh dự kiến tổ chức trong tháng 11.2025 tại TPHCM.
VCCA khẳng định, việc tổ chức thường niên chương trình này sẽ góp phần đưa nghề ẩm thực Việt Nam vào hàng ngũ những lĩnh vực văn hóa được trân trọng, đồng thời tạo sức lan tỏa trong cộng đồng và trên trường quốc tế.
