Vơí những kẻ thích xê dịch, cung đường khám phá đèo Khau Phạ, lên với Mù Cang Chải mùa Thu luôn có sức hấp dẫn lạ thường. Cảm giác chờ hoàng hôn trên đồi Móng Ngựa để được nhìn những ánh nắng cuối ngày xuyên qua bồng bềnh mây núi, toả ánh sáng ngũ sắc xuống những thửa ruộng bậc thang vàng ruộm; hoặc sự bình yên tuyệt đối khi thức giấc thật sớm, ở một ngôi bản nhỏ, bên canh bờ suối róc rách, nghe tiếng chim chuyền cành trên tán cây Phăng lá cũng đã đổi vàng, là những cảm giác sống chậm, an yên và gột rửa.
Mù Cang Chải mùa này các dốc núi, triền đồi, sườn nương đều rực rỡ sắc vàng. Màu vàng rộm của lúa xen lẫn màu vàng tươi, vàng thẫm của những tán lá rừng. Giữa mênh mông vàng tươi của đất trời, váy áo thổ cẩm của cô gái Mông, cô gái Thái xập xoè trên lưng gùi thảo quả, đôi má bồ quân e lệ tô điểm cho bức tranh một vùng Tây Bắc thêm xinh tươi.
Khau Phạ, tiếng dân tộc Thái có nghĩa là “Sừng trời”. Là 1 trong tứ đại đỉnh đèo của Việt Nam. Đèo Khau Phạ như chiếc sừng vắt lên đỉnh trời cao chót vót, bốn mùa mịt mù mây phủ. Nằm lọt giữa ba ngọn núi cao trập trùng dưới chân đèo Khau Phạ, thung lũng Tú Lệ đã bắt đầu vào mùa cốm mới. Mùa này cả đất trời Tú Lệ đẫm trong hương thơm của cốm. Du khách trước khi vượt đèo, đều muốn dừng lại nơi đây để được thưởng thức vị cốm giòn tan, thanh mát và hít hà hương vị của cốm theo gió núi quấn quýt khắp đầu làng cuối bản.
Để làm được loại cốm nổi tiếng ở Tú Lệ, lúa nếp được thu hoạch khi vào cữ “uốn câu” đang còn sữa. Lúa được các cô gái Thái thu hoạch lúc sáng sớm, khi đất trời còn hơi sương và phải được chế biến trong ngày. Giống lúa nếp Tan Lả có hạt to tròn và hương vị đặc trưng được đem ngâm nước lạnh để loại hạt lép, sau đó được rang trên chảo lớn cho đến khi nứt vỏ và có mùi thơm. Sau khi để nguội nếp được giã trong cối gỗ. Công đoan giã cốm được làm thật kỹ để loại bỏ vỏ trấu, cho đến khi hạt cốm dẹt đều, tròn, xanh mướt…
Năm nay xã Tú Lệ tổ chức Lễ hội Cốm với chủ đề “Hương sắc mùa Thu Tú Lệ”. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm bảo tồn, phục dựng và phát triển các giá trị văn hoá phong phú của người dân bản địa; còn là dịp giới thiệu, quảng bá hình ảnh con người, bản sắc văn hoá và các sản vật quý giá của vùng đất Tú Lệ đến với du khách gần xa.
Du khách có dịp được hoà mình vào không khí lễ hội với những hoạt động trưng bày sản phẩm cốm Tú Lệ. Hội thi giã cốm, trưng bày mâm cỗ truyền thống, thi trang phục dân tộc, hội thi giã bánh giày, tham gia trò chơi dân gian, thưởng thức các tiết mục văn nghệ truyền thống và chiêm ngưỡng các cô gái Thái, gái Mường…duyên dáng trong cuộc thi “Nét đẹp con gái miền đất Cốm”…
Với mảnh đất và con người Tây Bắc hùng vĩ, mọi cảm nhận, trải nghiệm đều chỉ là nét chấm phá nhẹ nhàng. Nhưng trong bức tranh tuyệt vời đó, mùa Thu vàng trên cung đường Mù Cang Chải là một trải nghiệm đầy mê hoặc. Đi, và ghi lại những khoảnh khắc đẹp nhất, đáng nhớ nhất để thấy Tổ Quốc mình, non sông mình bao la tươi đẹp vô cùng!
